Zwarte Piet is wel degelijk racistisch: in de iconografie en verdediging

Als kind heb ik eerlijk gezegd nooit het verband gezien tussen racisme en de figuur zwarte piet. Tot en met mijn gang naar de VU in Amsterdam en verhuizing van Ermelo naar Haarlem was ik — eerlijk gezegd — ook helemaal niet bewust van wat racisme of discriminatie nou was, daadwerkelijk deed en voor impact had op het dagelijks leven van mensen! Ik mocht mij blijkbaar gelukkig prijzen met mijn witte huid, mannelijke lichaam, heteroseksuele geaardheid en christelijke achtergrond en geloof…

Ik ben langzamerhand in gezien dat dit verband er wel is! En dat is gekomen door het oprecht luisteren naar die stemmen – die maar onophoudelijk klinken. En mij telkens weer een spiegel voorhouden wat betreft het onschuldige kinderfeest!

Oké, dat het een kinderfeest is, mag geen argument zijn om racistische elementen in een kinderfeest toe te laten. Ik was blind voor die racistische elementen dat ik mij moest afvragen: wat zijn nu die racistische elementen? De documentaire Blackface van de Amerikaan Roger Ross Williams werpt een uitstekend outsiderperspectief (lees: spiegel) op het Hollandse “gezellige” kinderfeest en het activisme tegen Zwarte Piet:

Kortom: de iconografie — hoe zwarte piet er uitziet (zwart, rode lippen, oorbellen) — is wel degelijk historisch beladen met slavernij; de bedoeling van het sinterklaasfeest: eerder een commercieel feest dan een kinderfeest in verband gebracht met de black minstrel shows; het negatieve en minderwaardig gevoel, en ongemak als effect van het feest voor mensen van kleur; protest tegen zwarte piet is per definitie een verstoring van de openbare orde; het racistische verbale geweld en agressie op het protest (beter: de protestanten) tegen Zwarte Piet.

Ik schrok (en schrik nog steeds, want dit is toch niet normaal?) van verbazing van het gehele mechanisme achter de verdediging van zwarte piet als niet-racistisch…

Ook dit weekend weer waar in Dokkum en Rotterdam er alles tegen gedaan is om de anti-Zwarte Piet-demonstranten te weren. Luister bijvoorbeeld de podcast (#KickOutZwartePiet met Anousha & Mariam – Bonusaflevering) van Dipsaus over de ervaringen in Dokkum en Rotterdam. Of de column van Alma Mathijsen in Vrij Nederland over de snelwegblokkade in Friesland, over de weerstand die deze demonstraten – blijkbaar – oproepen, over het dagelijks racisme, het ontbreken van verbazing van de blokkade, over de verbazing van het niet-oppakken van hen die de snelweg illegaal (strafbaar feit!) blokkeren, over de onpartijdigheid van de politie die – voor Alma de  eerste keer – opvalt… Of dat de groep Kick Out Zwarte Piet door de AIVD, als links-extremistische club, in de gaten wordt gehouden.

377e022f-bb06-4515-9d38-e75a9919da71.jpeg
Een prachtig, warm beeld uit de fotoserie “Intocht van de Nieuwe Sint in Amsterdam” van Het Parool.

Durf de vergelijking haast niet te maken – ben nl. geen historicus -, maar doe het toch: ik moet namelijk denken aan de Amerikaanse burgenrechtenbeweging (leestip!!). Kort gezegd: mensen van kleur moesten achterin de bus zitten, naar zwarte scholen, naar andere eetgelegenheden gaan, en waren niet in het bezit van stemrecht. En de Amerikaanse burgenrechtenbeweging komt in verzet tegen dit gesegregeerde systeem.

Nu is de vergelijking scheef (daarvoor is het ook een vergelijking), omdat de grootte van de segregatie niet hetzelfde is. Maar let nu op de vergelijking: mensen van kleur, als anti-Zwarte Piet-demonstrant, mogen maar nauwelijks zitten op de stoel van een wit persoon, en niet in gelijke mate mee besluiten over het feest. Het stemrecht van mensen van kleur, niet in politieke zin maar de stem laten horen over maatschappelijke en politieke zaken, wordt vaker wel dan niet verstomd. Om nog maar te zwijgen van het politiegeweld tegen deze demonstranten en dat de Kick Out Zwarte Piet (KOZP) in de gaten gehouden wordt door de Nederlandse terrorismebestrijding (lees: AIVD).

Zij moeten maar eenvoudig opstaan (lees: openstaan) voor de traditie, de gebruiken, het “kinderfeest”.

Afsluiten wil ik met een actuele variatie op de zeer bekende woorden van Martin Luther King, I have a dream:

i have a dream
dat we mogen leven vanuit het gelijkheidsprincipe, Artikel 1,
dat iedereen gelijk is voor de wet
dat we mogen luisteren naar elke stem, 
welk lichaam daar ook bijhoort
niet onze kinderen centraal zetten
maar hun gezamenlijke toekomst!
welk land willen we doorgeven?
een land waar we langs elkaar heenrijden en elkaar blokkeren?
of ééntje waar we broederlijk-zusterlijk de Friese meren opvaren
gezamenlijk de wind mogen ervaren op onze stranden
dat mijn kinderen anderen niet zullen beoordelen op hun huidskleur
maar hun karakter!
de menselijke waarde mogen inzien van de ander
die zomaar een vriend(in) kan zijn!
niet verwerpen vanwege hun vreemdheid en kritiek
maar beoordelen op hun bespiegelingen
dat zij uiteindelijke niet bepalen 
wie een echte, normale Nederlandse burger is
maar de wet!
mogen we de komende dagen, maanden, jaren, elkaar in de ogen kijken
van aangezicht tot aangezicht
van mens tot mens
en afvragen:
is dit nou toekomstmuziek, hoe het nu gaat?
of een blokkade?
voor wie wij samen willen zijn?

Update 29-11-2017:

“Georgina Verbaan, Matthijs van de Sande Bakhuyzen, Jett Rebel, Renske de Greef, Nasrdin Dchar en Tofik Dibi zijn zes van de tweehonderd personen die woensdag online een grote campagne tegen Zwarte Piet lanceren.”


Update 22-10-2018:

Ook in 2018 staat zwarte piet terrecht op de agenda. Mede door de strafzaak van de zogenaamde blokeerfriezen die vorig jaar de A7 blokkeerden, begint de discussie vroeg in het jaar. Het OM eiste vooral taakstraffen tegen de verdachten en de uitspraak van de rechter zal begin november volgen. Deze strafzaak verbindt ook 2017 aan 2018.

Ik wil vooral wijzen op de tweet van Jerry Afriyie, die te gast was bij RTL Late Night. Alleen de avond verliep anders dan was afgesproken. Lees zijn verhaal op OneWorld:

Verder – dan je eigen bubble – kijken/lezen/luisteren:

 

 

Huidige koers #CDA niet voor alle Nederlanders